Kinderen en schermtijd: het is een onderwerp waar veel ouders zich zorgen over maken. Een van de meest gestelde vragen van ouders aan mij is: "Hoeveel is te veel, en wat is precies genoeg?" Het kan lastig zijn om hierin een goede balans te vinden. Gelukkig zijn er duidelijke richtlijnen die je kunnen helpen bepalen hoeveel tijd je kinderen achter een scherm mogen doorbrengen. Of het nu gaat om televisie, tablets, smartphones of computers, elke leeftijdsgroep heeft zijn eigen advies, gebaseerd op recente wetenschappelijke inzichten. Schermminuten is een onderdeel van een gematigde en bewuste mediaopvoeding en een goede start voor het opstellen van jouw schermtijd strategie.
Door te weten wat passend is voor jouw kind, kun je hen helpen om gezonde gewoontes te ontwikkelen. Het gaat niet alleen om het beperken van schermtijd, maar ook om te zorgen voor een goede mix van andere activiteiten zoals buitenspelen en sociaal contact. Het doel is om een gezonde balans te vinden, waarbij schermen op een positieve manier bijdragen aan de ontwikkeling van je kind.
Als je je afvraagt hoeveel schermtijd jouw kinderen zouden moeten hebben, dan vind je in dit artikel praktische tips en adviezen. Zo kun je weloverwogen keuzes maken en ervoor zorgen dat technologie een verantwoord onderdeel blijft van hun dagelijkse leven.
Impact van te veel schermtijd op kinderen
We weten allemaal dat te veel van het goede niet gezond is, en dat geldt ook voor schermtijd. Bij overmatige schermtijd kunnen kinderen moeite krijgen met het reguleren van hun aandacht en emoties. Daarnaast kan het leiden tot een gebrek aan fysieke beweging, wat weer gevolgen kan hebben voor hun gezondheid, zoals obesitas en een slechte nachtrust.
Ook kan te veel schermtijd de sociale en cognitieve ontwikkeling beïnvloeden, omdat kinderen minder tijd hebben voor andere belangrijke activiteiten zoals spelen, lezen en creatief bezig zijn.
Meer weten over de risico's van schermgebruik?
Richtlijnen voor schermtijd per leeftijdsgroep (2024)
Hoeveel schermtijd is nu eigenlijk gezond? De hoeveelheid die als ‘oké’ wordt gezien, verschilt per leeftijdsgroep en hangt af van het type schermtijd. Actieve schermtijd, zoals een interactief leerprogramma, kan meer waarde toevoegen dan passieve schermtijd, zoals eindeloos filmpjes kijken.
Dit zijn de richtlijnen van de WHO over aanbevolen schermtijd voor kinderen per leeftijd die momenteel gelden:
- Kind 0 tot 2 jaar: geen scherm
- Kind 2 – 4 jaar: maximaal 30 minuten per dag
- Kind 4 – 6 jaar: maximaal 1 uur per dag (liefst 4 x 15 minuten)
- Kind 6 – 8 jaar: maximaal 1 uur per dag (liefst 2 x 30 minuten)
- Kind 8 – 10 jaar: maximaal 1 à 1,5 uur per dag
- Kind 10 – 12 jaar: maximaal 2 uur per dag
- Kind 12 jaar en ouder: maximaal 3 uur per dag
- Wat kijkt je kind?
- Waar kijkt je kind?
- Wanneer kijkt je kind?
- Op welk apparaat kijkt je kind?
- Waarom kijkt je kind?
- Met wie kijkt je kind?
- Maak afspraken: Wees duidelijk over wanneer en hoe lang je kind op een scherm mag.
- Stel een routine in: Zorg voor vaste schermvrije momenten, zoals tijdens maaltijden en voor het slapen gaan.
- Houd samen schermtijd: Kijk samen naar educatieve video's of speel interactieve spellen, zodat je het kunt begeleiden.
- Zorg voor afwisseling: Stimuleer je kind om ook genoeg tijd door te brengen met andere activiteiten zoals buiten spelen, lezen, en knutselen.
- Buiten spelen: Laat je kind lekker rennen, klimmen en ontdekken in de buitenlucht.
- Creatieve activiteiten: Denk aan tekenen, knutselen, of bouwen met LEGO.
- Gezelschapsspelletjes: Gezamenlijk spel stimuleert samenwerking en sociale vaardigheden.
- Lezen: Moedig lezen aan, dat kan met boeken, maar ook met tijdschriften of stripverhalen.
Hoeveel schermtijd is ideaal voor baby’s en peuters?
Voor baby's en kinderen tot 2 jaar wordt schermtijd eigenlijk niet aanbevolen. Dit komt doordat zij het meest leren door interactie met hun omgeving en mensen. Leren door te kijken naar gezichten, aanraken, en ontdekken is cruciaal op deze leeftijd. Vanaf 2 jaar kun je kleine, korte stukjes schermtijd introduceren, bij voorkeur samen met jou als ouder om er een gezamenlijke ervaring van te maken.
Hoeveel schermtijd is aanbevolen voor kleuters en basisschoolkinderen?
Voor kinderen tussen 4 en 6 jaar wordt aangeraden de schermtijd te beperken tot maximaal 1 uur per dag. Het is belangrijk dat het niet alleen draait om passief consumeren, maar dat je zorgt voor een goede balans tussen educatieve en actieve schermtijd, gecombineerd met veel beweging en sociaal spel.
Voor basisschoolkinderen (6 tot 12 jaar) kun je de schermtijd iets verhogen, maar ook hier is balans essentieel. Richtlijnen wijzen vaak op maximaal 1 tot 2 uur per dag, afhankelijk van de andere activiteiten van je kind, zoals school, sport, en buiten spelen. Zorg er ook voor dat er voldoende schermvrije momenten zijn, zoals tijdens het eten of voor het slapen gaan.
Hoeveel schermtijd is aangeraden voor tieners?
Tieners (12 tot 18 jaar) brengen vaak meer tijd door achter schermen vanwege huiswerk en sociale interacties. Hoewel er niet een vast aantal uren is, is het belangrijk om schermtijd in balans te houden met andere belangrijke activiteiten. Denk aan sport, hobby’s, sociale interacties in het echte leven en voldoende slaap. Het gaat niet om het beperken, maar meer om leren bewust om te gaan met schermtijd.
Mediaopvoeding is meer dan alleen de aanbevolen schermtijd voor kinderen in de gaten houden - de 6W's
Het aantal minuten dat je kind achter een scherm zit is maar een klein onderdeel van positief opvoeden met schermen. Er zijn nog zes andere aspecten die heel belangrijk zijn om hierin mee te nemen. Dit noemen wij bij Cookies & Carrots ook wel de 6W's van schermtijd:
Tips voor het beheren van schermtijd bij kinderen
Het belang van het stellen van regels en het creëren van een schermtijdroutine
Regels geven duidelijkheid, en dat is fijn voor zowel jou als ouder als voor je kind. Een schermtijdroutine kan helpen om voorspelbaarheid te creëren. Dit betekent dat je vastlegt wanneer schermtijd plaatsvindt, maar ook wanneer het tijd is om het scherm uit te zetten. Bijvoorbeeld: "Na het avondeten mogen we samen 30 minuten een educatief spel spelen." Zo weet je kind wat het kan verwachten en voorkom je discussies.
Alternatieven voor schermtijd voor kinderen
Positieve Mediaopvoeding
In de huidige digitale wereld is het schermgebruik van onze kinderen niet te vermijden. Hierdoor is het belangrijk je kinderen schermbewust op te voeden. Die richtlijnen per leeftijd zijn handig, maar het draait niet alleen om de minuten voor het scherm. De 6W's van schermtijd laten zien dat wát, waar, wanneer, op welk apparaat, waarom en met wie ze kijken net zo belangrijk zijn.
De schermtijd-tips zijn praktische hulpmiddelen om gezond digitaal gedrag aan te moedigen. Door samen regels te maken, actief deel te nemen aan digitale dingen, schermen uit de slaapkamer te houden en je kids te leren kritisch na te denken, geef je ze de tools om slim om te gaan met die schermen. En vergeet niet, kinderen kijken naar wat wij doen. Dus als we zelf laten zien hoe we een balans vinden tussen online en offline, geven we ze het beste voorbeeld. Het draait allemaal om bewust ouderschap in de digitale jungle, zodat onze kinderen zich optimaal kunnen ontwikkelen.
